Blog

Nedir Serisi

Riba, garar, KAFİF, sukûk, tekâfül, mudârebe ve daha fazlası — katılım finansı ve helal yatırımın temel kavramlarını kısa ve anlaşılır tanımlarla öğrenin.

AAOIFI Nedir?

AAOIFI, İslami finans alanında küresel şer'i, muhasebe ve denetim standartları geliştiren Bahreyn merkezli kurumdur. 26'dan fazla ülkede referans alınır.

Açığa Satış Nedir?

Açığa satış, sahip olunmayan bir payın ödünç alınıp satılmasıdır. Mülkiyeti olmayan malın satışı sayıldığından katılım finansına uygun görülmez.

Arındırma (Purification) Nedir?

Arındırma (purification), bir şirketin mahzurlu gelirinden hissedara düşen payın hesaplanıp bağışlanmasıdır. Helal yatırımın tamamlayıcı adımıdır.

Faizli Borç ve Mevduat Oranı Nedir?

Faizli borç ve mevduat oranı, bir şirketin faizli borç ve mevduatının toplam varlıklarına oranının aşamayacağı %33'lük katılım finansı kriteridir.

Garar Nedir?

Garar, bir sözleşmedeki aşırı belirsizliktir. Türev işlemler ve sigortada garar unsurunun katılım finansına neden aykırı sayıldığını anlatıyoruz.

İcâra Nedir?

İcâra, bir malın mülkiyetini değil kullanım hakkını devreden kiralama sözleşmesidir. Katılım bankacılığında finansal kiralama (leasing) olarak uygulanır.

İddihar Nedir?

İddihar, bir varlığın mal sayılabilmesi için gereken saklanabilirlik şartıdır. Dijital varlıklarda ve kripto paralarda iddihar nasıl değerlendirilir?

İstisnâ Nedir?

İstisnâ, henüz üretilmemiş bir eserin imali için verilen sipariş sözleşmesidir. İnşaat ve büyük ölçekli üretim finansmanında sıkça kullanılır.

KAFİF Nedir?

KAFİF (Katılım Finansı İlkeleri Bilgi Formu), halka açık şirketlerin katılım finansına uygunluklarına dair KAP'a bildirdiği resmi beyan formudur.

Karzı Hasen Nedir?

Karzı hasen, hiçbir fazlalık beklenmeden verilen faizsiz borçtur. Mikrofinans ve karşılıklı yardımlaşma fonlarında günümüzde de uygulanmaktadır.

Katılım Bankacılığı Nedir?

Katılım bankacılığı, faiz yerine kâr-zarar ortaklığı esasına dayanan bankacılık modelidir. Murâbaha, icâra ve mudârebe gibi sözleşmelerle işler.

Katılım Endeksi Nedir?

Katılım endeksi, faaliyet alanı ve finansal oranları katılım finansı ilkelerine uygun BIST şirketlerinden oluşan endekstir. XK030/XK050/XK100'ü inceliyoruz.

Katılım Finansı Nedir?

Katılım finansı, faizsiz ve İslami ilkelere uygun bir finansal sistemi ifade eder; helal yatırım arayanlar için kapsamını ve Türkiye'deki çerçeveyi anlatıyoruz.

Katılım Hesabı Nedir?

Katılım hesabı, sabit faiz yerine bankanın elde ettiği kâra göre değişken getiri sağlayan, mudârebe esaslı mevduat hesabı türüdür.

Kefâlet Nedir?

Kefâlet, bir kişinin başkasının borcunu garanti etmesiyle kurulan teminat sözleşmesidir. Katılım bankalarında teminat mektubu olarak kullanılır.

Mahzurlu Gelir Eşiği Nedir?

Mahzurlu gelir eşiği, bir şirketin uygun olmayan faaliyetlerden elde ettiği gelirin toplam gelire oranının aşamayacağı %5'lik sınırı ifade eder.

Mâl Nedir?

Mâl, İslam hukukunda bir şeyin mülkiyete konu olabilmesi için taşıması gereken nitelikleri ifade eder. Kripto paraların mal sayılıp sayılmadığını inceliyoruz.

Margin İşlem (Beyu'l Hâmiş) Nedir?

Margin işlem (beyu'l hâmiş), pay senedinin bir kısmının faizli kredi ile alınmasıdır. Faiz içerdiği için katılım finansı ilkelerine aykırıdır.

Mudârebe Nedir?

Mudârebe, bir tarafın sermaye diğer tarafın emek koyduğu emek-sermaye ortaklığıdır. Katılım hesaplarının işleyişinin temelini oluşturur.

Murâbaha Nedir?

Murâbaha, maliyet artı kâr esasına dayanan bir satış sözleşmesidir ve katılım bankacılığının en yaygın finansman yöntemlerinden biridir.

Müşareke Nedir?

Müşareke, tarafların sermayelerini birleştirerek ortak ticari faaliyette bulunduğu, kâr ve zararın paylaşıldığı bir ortaklık sözleşmesidir.

Nisap Nedir?

Nisap, bir kişinin zekâtla yükümlü hale gelmesi için sahip olması gereken asgari servet miktarıdır. Hisse senedi ve kripto varlıklarda nasıl uygulanır?

Riba Nedir?

Riba, İslam hukukunda faizi ve karşılıksız fazlalığı ifade eder. Katılım finansının temel yasaklarından biri olan riba kavramını ve türlerini inceliyoruz.

Selem Nedir?

Selem, bedelin peşin ödendiği ancak malın ileri bir tarihte teslim edildiği satış sözleşmesidir; özellikle tarımsal ürün finansmanında kullanılır.

Sukûk Nedir?

Sukûk, faizsiz ve somut bir varlığa dayanan yatırım sertifikasıdır; tahvilden farklı olarak sahibine mülkiyet veya ortaklık hakkı verir.

Şer'i Danışma Kurulu Nedir?

Şer'i danışma kurulu, bir finans kuruluşunun ürün ve hizmetlerinin İslami ilkelere uygunluğunu denetleyen fıkıh alimlerinden oluşan bağımsız kuruldur.

Şer'i Uygunluk (Helal Yatırım) Nedir?

Şer'i uygunluk, bir yatırımın İslami ilkelere uygunluğunun faaliyet alanı ve finansal oran filtreleriyle değerlendirilmesidir. Süreç nasıl işler?

Taqawwum (Mütekavvim Mal) Nedir?

Taqawwum, bir malın şeriata göre meşru şekilde kullanılıp alınıp satılabilir nitelikte olmasını ifade eder. Mütekavvim mal kavramını örneklerle açıklıyoruz.

Tekâfül Nedir?

Tekâfül, katılımcıların karşılıklı yardımlaşma esasına dayandığı İslami sigorta modelidir. Klasik sigortadaki garar ve faiz unsurlarından arındırılmıştır.

Teverruk Nedir?

Teverruk, vadeli alınan bir malın üçüncü tarafa peşin satılarak nakde ulaşılmasını sağlayan, fıkıh alimleri arasında tartışmalı bir finansman yöntemidir.

Vakıf Nedir?

Vakıf, bir malın mülkiyetinin çıkarılıp ebediyen bir hayır amacına tahsis edilmesidir. Modern sosyal finansta sürdürülebilir bir model olarak ele alınıyor.

Vekâlet Nedir?

Vekâlet, bir kişinin başka birini kendi adına iş yapmak üzere yetkilendirmesidir. Yatırım fonu ve portföy yönetiminde yaygın olarak kullanılır.

Zekât Nedir?

Zekât, nisap miktarına ulaşan servetin belirlenen oranda muhtaçlara verilmesini öngören mali ibadettir. Hisse senedi zekâtı nasıl hesaplanır?