Blog

Taqawwum (Mütekavvim Mal) Nedir?

meshru · 17 Eylül 2026

Taqawwum bir malın şeriata göre meşru şekilde kullanılabilir, değer taşıyabilir ve alım satıma konu edilebilir nitelikte olmasını ifade eden fıkhi bir kavramdır. Mütekavvim mal tabiri de aynı anlamda kullanılır ve bir varlığın hem hukuken hem de dini açıdan meşru bir şekilde faydalanılabilir olduğunu gösterir. Örneğin domuz eti müslüman olmayan biri için mal sayılsa da bir müslüman açısından mütekavvim mal kabul edilmez çünkü ondan meşru şekilde yararlanma imkanı yoktur.

Bu kavram yeni ortaya çıkan varlık türlerinin değerlendirilmesinde de kullanılmaktadır. Temel fıkhi ilke olan eşyada asıl olanın mübahlık olması gereği, bir varlığın mütekavvim mal sayılabilmesi için açık bir yasaklayıcı delil bulunmadıkça mubah kabul edilmesini gerektirir. Buna göre bir teknolojinin veya dijital varlığın kendisi tarafsız kabul edilir ve asıl belirleyici olan onun ne amaçla ve nasıl kullanıldığıdır. Bu yaklaşım bitcoin gibi kripto varlıkların şer'i değerlendirmelerinde sıklıkla temel alınan bir çıkış noktasıdır.

İlgili Kavramlar