Riba İslam hukukunda faiz anlamına gelen ve bir borç veya mübadele işleminde karşılıksız fazlalık elde etmeyi ifade eden bir kavramdır. Kur'an'da açıkça yasaklanan riba, İslam ekonomisinin ve dolayısıyla katılım finansının en temel yapı taşlarından biridir çünkü emek ve risk paylaşımı olmadan sadece zamanın geçmesiyle elde edilen kazancı adaletsiz kabul eder. Fıkıh literatüründe riba genellikle iki ana kategoride incelenir. Birincisi borç ilişkisinden doğan ve vadeye bağlı olarak artan fazlalık anlamına gelen riba en nesie, ikincisi ise aynı cins mallar arasında eşitsiz miktarlarda yapılan mübadeleden doğan riba el fadldır. Günümüzde bankacılık sisteminde uygulanan kredi faizi, mevduat faizi ve tahvil getirisi gibi araçların büyük çoğunluğu bu tanım kapsamında faizli işlem olarak değerlendirilir ve bu nedenle helal yatırım arayan kişiler için uygun kabul edilmez.
Riba yasağının arkasındaki temel gerekçe toplumda gelir adaletsizliğini önlemek, gerçek ekonomik faaliyeti ve ortaklık esaslı üretimi teşvik etmek ve sömürüye dayalı ilişkileri ortadan kaldırmaktır. Bu yüzden bir şirketin hissesinin veya bir yatırım aracının şer'i açıdan uygun sayılabilmesi için o şirketin faaliyetlerinde ve bilançosunda faizli unsurların belirlenen sınırların altında kalması gerekir. Riba kavramını doğru anlamak, hem bireysel yatırımcıların hem de katılım bankacılığı ve helal yatırım platformlarını kullanan herkesin finansal kararlarını İslami ilkelere uygun şekilde verebilmesi açısından büyük önem taşır.